Amyəzo; Tolış Qazaxıstonədən hejo Tolışe!
-Амјәзо?
-Чиче, хәјбу, жыбызын, ғәјбо омејдә ышты сәдо! Сәдо ешә, чиче?
-Неје, зә! Номхыдо бәчымы сәдо чич быә ки? Жыго зиккә бәжем, мәхлоғи гушон ебәшен!
-Бәчәмә гушон бәболи бо! Нывотыме, бандон һу быкә бәчәмә сә! Жыго бывот, чок-чоки мәсе бызным.
-Ышты хәбә һесте ки, пи бе-бе лап пытпытәјн бејдәш! Жыго бышу, һич гылә бәндә сәломән нибәдо бәты! Вәсејәни, анә пыт-пыты карде!
-Бәндә сәломи огәт боштә, ыштә дыли дарди бывот, кам нәјнорәти быкә бомы!
-Зә, гыләј мәсәлә һестехо...
-Һы! Вотыше! Зә, аз чыбызным, ышты кон мәсәлә һесте? Номир бывот!
-Гыләј номә омә бешә бәмы Газахыстоно...
-Һаааа, јолә мерд быәш, толышон бәгәм кардејдәниш һәни, де аспә шыт пешомә газахон әшт-нышт кардејдәш! Жыго бывотәни: кумыз пешомејку, мәвужи, ышты синә нам быә, әве ружи бә обенҹән сәныштәш чымы ҹони!
-Зә, ком ни де газахон, әшт-ныштымән ни дејәвон. Имкон быдә, ыштә сыхани бә сә бырсным, һа ныможәбыра! Чичым воте пијејдәбе, гырд чымы јодо беше, тыни Әзрајили јодо бешуш!
-Сыханы ки барде бекарде бә Әзрајили, жыго сәрәсејдәм ки, бәчымы кәшә дојдәш, јәғын ко овардеј пијејдә бәмы...
-Бевәҹым карде, вотыме, Әзрајили јодо бешуш? Чок әби вотәмбәј, һич Әзрајили јодо бенышуш?
-Һич зынәм ныбе ки, һичмәсә Әзрајилән де куләтоныжон вотәј нышт-әшт кардејдәјбән! Ымән гыләј тожә хәбә!Аз иглә ыштә мардә ружи әзыним! Куләтоныжон ки жыго һәммәјәво вәшон гәтә шејдән бә Һоҹ, аз зынејдәбим ки, чыми охој хәј әбыни! Мәвотбән, әвон рышвә бардејдәнбән бә Әзрајили ки, әјән де ҹури бә даст бијән! Чыми бәпештә толышон бәпе һәммәјәво бон куләтоныжон тоно бә мыннәт ки, чәвон хаһиши быкән Әзрајилику?
-Окардыме ыштә вылә гәв, есә чокнә дәбастым әј, ыштәнән зынејдәним! Чы ханихәробәти бе, кардыме дештә! Зә, гуш быдә: Газахыстоно гыләј толыши нывыштәше номә. Имкон быдош, баһандем боты әј...
-Зә, маштәнәку и довнә гәпы жә, чәмә сә-гушы барде һәни! Жыго бывотәни! Бывот ки гыләј толышику номә омә, азән гуш быдәм бәты. Чичыш нывыштә?
-Ымһа: “Сәлом бојли шымәни бәмы Вусал мәсләһәтыш кардә аз Газахыстони Астанә шәһәрәдә бедәм чәмәку ујо тыркон зумандин чәвон диаспора гәнҹләр бирлији һәммә һыстә Толошон һеҹушун ни әмә гыле Толош ҹовонон бирлиг јаратмиш кардемон пидә әнҹәх зындәнимончич быкәмон бәмышон выте шымә комәг бәкајон” (Хонәхо чокнә нывыштәше, жәгоән едаштејдәмон бә һандәкәсон нәзәри)
-Вәссәлом? Дардым тикәјән зијод бе, Хыдо! Охо чымы гыно чиче ки, маштә-маштә жыго дивон гәтејдәш бәмы? Зә, унымуте, кије, коврәј толыше чыми нывыштәкәс? Аз жыго зынејдәбим, әнҹәх Озорбојҹонәдә жијә толышон тырки-толыши сыхан кардејдән! Ты воте пијејдә ки, Газахыстонәдә 80 сор жимон кардә толышонән пегардән бә тырк?
-Зә, аз чыбызным, кије ә хонәхо? Чокнә нывыштәше, жәгоән һандыме боты.
-Гыләј хәбә әстәнимәни чәјку, чымы Билә, киш ты, коврәјжиш, чичонәш?
-Вотем, сыфтә деты гыләј гәдә мәслоһати быкәм, умутым, чы комәг бәзнемон бәј карде, чәјо ҹәвоб бынывыштым бәј. Бевәҹым кардәни ки!
-Һаје, һа, сәрәсәјм! Ышты кардә ко чымисә зијод әбыни! Есә гуш быдә бәмы: Астанәдә ки толышон жијејдән, һәмән де жыго гыләј навәжә овардәшоне бәмә, шәк ни ки, ым гыләј чокә које! Сәғбу ә хонәхо ки, нороһат бејдә боштә хәлғи, пијејдәше гырдә быкә толышон бә иврә, гыләј ҹәмјәт бысохты! Быми сыханым ни! Чә одәми даст-хәттику жыго бә сә дәшим ки, әв Озорбојҹоно шә толыше! Жәгобу, чок әби, әмә бызнәмон, чәвон әлоғә һестышоне де 30-нә соронәдә депортасија кардә быә толышон орығ-торығон ја не? Һестебу, лап али! Ныбу, бәвәдә һукман лозиме дејәвон әлоғә сохте! Ым воҹибә мәсәләје! Һәлбәттә, боәмә јолә фәрғыш ни тожәбиноје, ја чәврәј сәбәсоје, јәне толыш һежо толыше! Фәрғ бымәдәј ки, аз зынем пијејдә ки, чанә толыш һесте Астанәдә, дечи дастбәкон, вәзјәтышон чокнәј, али тәһсилинә одәмон вејин ја кам, һукмәти системәдә вәзифә гәтәкәсонышон һестин ја не? Есә винде, чанә парсон бә мијон бешејдән?
Әв ки манде ҹәмјәти сохте, һар довләти ыштән ғануныш һесте, ғајдәш һесте. Чымы зынәјку, Дағыстони хәлғон Газахыстонәдә чандә гылә ијәтишон, ҹәмјәтышон һесте, умутејдән ыштә тарыхи, мәдәнијәти. Бы мәсәләдә бә Озорбојҹони әјо жијә тыркон оварде әбыни, чумчыко әвон имкон нибәдон ки, толышон ҹәмјәт окән боштә. Әлоғә огәтын де Дағыстани хәлғон нымојондон, дастбәдаст быдән дејәвон, гыләј ҹәмјәт бынән бә мәјдон! Чымы зынәј ыме ки, Газахыстонәдә бевәҹ дијә кардејдәнин бә камә хәлғон ыштә мәдәнијәти озавзыније, ыштә тарыхи умуте, бәштә әғылон ыштә нәнә зывони умуте ијән ҹо мәсәлон. Әсос ыме ки, имкони дыләдә веј толышон гырдә быбун бә иврә, огәтын ыштә толышәти, умутын ыштә зывони!
Әв ки манде бәмә, һәлбәттә, де сә-ҹони һозымон һар гылә толыши хыдмәтәдә! Ижән хәј-дыво дојдәм бәчәмә Газахыстонәдә жијә һәмә толышон, “Хыдошон комәг быбу!” вотејдәм!
-Зә, маштәнәку ыми бә чәшимәни! Шык бә Хыдо, воте, бә сә росније ыштә сыхан! Хыдо комәг быбу бә Газахыстонәдә жимон кардә толышон, коонышон ованд быбу!
-Хыдо комәг быбу бә ҹәми толышон! Амин!
TolishPress.org